Posts

“Edebi” Acrobat, Edebiyat ve Sümerler

Duayen Sümerolog Samuel Noah Kramer’ın popüler kitaplarıyla gayet net bir şekilde ortaya koyduğu gibi bugünkü insan medeniyeti dinden edebiyata, yazıdan tekerleğe bir çok şeyi (ve/veya onların yaygınlaşmasını) kadim Sümer medeniyetine borçludur[1]. Nuh tufanından ve onun kahramanından (bizde Hz. Nuh, Sümerlerde Ziusudra, Babillilerde Utnapiştim olarak bilinen) bahseden Sümer mitolojisidir [2]. Yetiştirdikleri hububatın hesabını tutabilmek icin yazıyı bulan, kullandıkları tarlaları doğru bölüştürmek için geometrinin temellerini atanlar da Sümerler ve onların yakın mirasçıları Babillilerdir. Bugün hala bir çemberin derecesel çevresini ifade etmek için kullandığımız “360 derece” kavramını, bir yılın içinde bulunan (12) ay sayısını yine Sümerlerden aldık. Devamı >>

Dunya’nin merkezinden gecen tunel: 84 dakikada devr-i Dunya

Image
Dunya’nin merkezinden gecen bir tunele bir kapsul icinde dusseniz, tunelin Dunya’nin obur ucundaki agzindan ne kadar sure sonra cikarsiniz? Bu problem genel adi “terrestrial brachistochrone” olan problemin bir alt durumu oluyor [1]. “Terrestrial brachistochrone problem,” “Yersel en kisa zaman problemi” anlaminda, ve Dunya’nin bir yerinden bir yerine giderken hangi yol veya yollardan en kisa zamanda gidilebilecegini bulmayla alakali sorulari iceriyor. Bunun bir yuzyildan fazla bir suredir fizikcileri mesgul eden bir konu oldugunu ogrenince sasirmistim [2-7]. Yukarida sordugum sorunun uzun sayilabilecek bir cozumu var. Fakat ilginc bir sekilde “harmonik salinim sistemi” kavramini kullanarak cok kisa bir hesapla da cozulebilir. Devami >>

“Lan” kelimesi nereden geliyor?

Gecenlerde Turkiye’ye gittigimde argo sayilan “lan” (diger bir versiyonu da “ulan”olan ) kelimesi nerden geliyor diye dusundum. Su kanaate vardim: “lan” kelimesinin orijinali “oglan” kelimesidir. Genc kisilere seslenilirken kullanilan hitap kelimesi eskiden “oglan”olsa gerekti. Ingilizce’de de “boy” cok kulanilir. “Boy, be sensible!” veya ic cekilirken kullanilan “O boy”. Turkce’de de bunun karsiligi vardir, ama zamanla “oglan” kelimesi “ulan” ve “lan”a donusmustur (bunda “oglan” kelimesinin tarihin bir doneminde homoseksuel imalarla yuklenmesinin etkisi yuksek olmustur diye dusunuyorum). “Oglan, yapma!” “lan, yapma!” ya donusmustur. “Oglan, yine kaybettik!” “ulan, yine kaybettik!” e donusmustur.

Con Coughlin at It Again!

Reporter Con Coughlin wrote a piece on September 14, 2010, in the British Daily Telegraph alleging that the party of the Turkish premier Recep Tayyip Erdogan received $25 million from Iran. Coughlin provides absolutely no proof to support his claim. He just keeps invoking the ambiguous phrase “Western diplomats” as the “source” of his allegations. Continue reading>> Note: A version of this piece ran on Jim Lobe's blog and Islamicity's Iviews website.

Rejim işletim sistemi gibidir

"Teşbihte hata olmaz" ilkesini hatırlatarak şöyle bir teşbih yapmak istiyorum: Rejimlerin oyun kuralları olan anayasalar (bilgisayar) işletim sistemleri gibidirler. Bir işletim sistemi ne kadar esnek ve kullanıcıya güvenceli serbestlik veriyorsa o işletim sisteminin kullanıcıları o kadar iflah olurlar. Eğer işletim sistemi bir zümrenin tekelinde yazılmış, ve o zümre de kimseye hesap vermek zorunda olmadan, sırf kendilerinin kar etmelerini amaçlayarak, bu düzenin devam etmesi için içine kapalı ve kooptasyonla yazılım kuruluna kendileri gibi düşünen elemanlarını seçerek is yapıyorsa, o sistemin kullanıcıları mutsuz ve perişan olurlar. Türkiye uzun süredir böyle bir "işletim sistemiyle" yönetiliyor. Yarınki oylama işte bu sistemi oylamadır. AKP'yi sevmeyebilirsiniz; onlara derslerini kısa bir süre sonra olacak genel seçimlerde verebilirsiniz, AMA yarın ki halkoylaması hepimizin geleceği için çok önemli ve nasıl bir sistemde yaşamak istediğimizi belirleyeceğimiz mua

Quantum mechanics: a bizarre theory

Since its inception in 1920s, quantum mechanics has puzzled the philosophically minded by its bizarre philosophical implications. That the debate as to the meaning of quantum mechanics is still going on is an indication of the fact that the dust raised over the world of science by this revolutionary theory of microscopic world at the beginning of the twentieth century is not yet settled. Continue reading >>

Demokratik/sivil haklar için mücadele şart

Batı neden diğer kültürlere kıyasla, mesela Orta Doğu veya Çin, demokrasiye daha çabuk geçti? Devamı >>